Translate

Wikipedia

Αποτελέσματα αναζήτησης

Δευτέρα, 8 Δεκεμβρίου 2014

ΑΦΗΓΗΣΗ


Α. ΟΡΙΣΜΟΣ:

Με τον όρο αφήγηση εννοούμε την προφορική ή γραπτή παρουσίαση ενός γεγονότος ή μιας σειράς γεγονότων πραγματικών ή φανταστικών μέσα στο χρόνο.

Β. ΔΟΜΗ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Η αφήγηση στηρίζεται στην ακόλουθη δομή:

1. Δίνονται πληροφορίες για τους ήρωες, το χώρο, το χρόνο.

2. Παρουσιάζονται τα γεγονότα, το πρόβλημα, ο στόχος, η δράση, το αποτέλεσμα. Δίνεται δηλαδή η εξέλιξη της ιστορίας, των γεγονότων μέσα στο χρόνο.

3. Δίνεται η λύση, δηλαδή το τέλος της ιστορίας, η κρίση του αφηγητή.

Παρασκευή, 14 Νοεμβρίου 2014

Ονειρεύομαι ένα σχολείο...!


Ονειρεύομαι ένα σχολείο παράθυρο στον κόσμο της γνώσης. που μου μαθαίνει το χρήσιμο για τη ζωή, αυτό που θα με μορφώσει και θα με βελτιώσει ως άνθρωπο, χωρίς να με βομβαρδίζει με ένα σωρό λεπτομέρειες και ύλη που αδυνατώ να συγκρατήσω. 
Βιώνω ένα σχολείο όπου η ύλη των μαθημάτων είναι δυσανάλογη μ' αυτό που μπορώ να αφομοιώσω ή να αντέξω, ενώ η διαμόρφωση της προσωπικότητας μου δεν είναι αδιάφορη για το σχολείο, αλλά έρχεται σε δεύτερη μοίρα.

Ονειρεύομαι ένα σχολείο που καλλιεργεί το μυαλό μου, που αναπτύσσει την ευφυΐα μου, χωρίς να με κάνει να αγανακτώ από κούραση και φόρτο εργασίας και εν τέλει να το αντιπαθώ. 
Βιώνω ένα σχολείο που μου είναι μισητό γιατί με αναγκάζει να απαρνούμαι τα δικαιώματα και τις χαρές της ηλικίας μου, με αναγκάζει να δουλεύω και να τρέχω όλη τη μέρα σαν ένα κουρδισμένο μηχάνημα. Λένε πως στην Ελλάδα εμείς οι μαθητές είμαστε οι πιο σκληρά εργαζόμενοι

Ονειρεύομαι λιγότερες ώρες μάθημα κι όχι συνεχή 7ωρα, μεγαλύτερα διαλείμματα ανάμεσα στα μαθήματα για να μπορώ να ξανασάνω, να επικοινωνήσω με τους συμμαθητές μου και με περισσότερη όρεξη και αποτελεσματικότητα να παρακολουθώ αυτά που με ενδιαφέρουν. 
Βιώνω ένα σχολείο κουραστικό, γυρνάω στο σπίτι μου κουρασμένος και πονοκεφαλιασμένος, στα διαλείμματα δεν προλαβαίνω ούτε να φάω. Βλέπω τους συμμαθητές μου ελάχιστα εκτός μαθήματος, ενδεχομένως αυτό το καταπιεστικό και δυσάρεστο σχολείο να εξηγεί και την επιθετική συμπεριφορά ορισμένων μαθητών.

Τετάρτη, 12 Νοεμβρίου 2014

Κυριακή, 9 Νοεμβρίου 2014

Συνηθισμένα λάθη σε αρχαΐζουσες και όχι μόνο, εκφράσεις


Τις χρησιμοποιούμε, ας τις λέμε και σωστά!
Εκ των ων ουκ άνευ (και όχι: εκ των ουκ άνευ)
Υπέρ το δέον (και όχι: υπέρ του δέοντος)
Όσο(ν) αφορά το θέμα αυτό (και όχι: όσο αφορά στο θέμα αυτό, διότι αποτελεί μεταγλώττιση της λόγιας σύνταξης: όσον αφορά εις το θέμα αυτό. Ούτε, βεβαίως, ως αναφορά).
Στη διαπασών (και όχι: στο διαπασόν)
Βρέχει επί δικαίους και αδίκους (και όχι: επί δικαίων και αδίκων).
Εν πάση περιπτώσει (και όχι: εν πάσει)
Οι στύλοι του Ολυμπίου Διός (και όχι: οι στήλες)
Εν κρυπτώ και παραβύστω (και όχι: απαραβύστω)
Απορώ και εξίσταμαι (και όχι: απορώ και εξανίσταμαι)
Ποιούμαι την νήσσαν (κοινώς: κάνω την πάπια και όχι: ποιώ την νήσσαν)
Περί πολλά τυρβάζει (και όχι: περί πολλών τυρβάζει)
Απεκδύομαι την ευθύνη (και όχι: απεκδύομαι της ευθύνης)
Ελαφρά τη καρδία ( και όχι: με ελαφρά την καρδία)
Δίνω το «παρών» (και όχι: δίνω το παρόν)
Δυνάμει (και όχι: εν δυνάμει)
Ενός εκάστου (και όχι: καθενός εκάστου)
Ενόψει όσων θα γίνουν (και όχι: ενόψει όσων έγιναν)
Επί το έργον (και όχι: επί τω έργω)
Παρά πόδα (και όχι: παρά πόδας)
Δει δε χρημάτων… (και όχι: δει δη χρημάτων…)
Θα ανοίξουν τον ασκό του Αιόλου (και όχι: τους ασκούς)
Πόσω μάλλον (και όχι: πόσο μάλλον ή κατά πόσο μάλλον)
Προτέρα κατάσταση (και όχι: προτεραία)
Διεμερίσαντο τα ιμάτια (και όχι διεμοιράσαντο ή διαμοιράσαντο)
Διά του λόγου το ασφαλές (και όχι: διά του λόγου το αληθές)
Δεν έχει πού την κεφαλήν κλίνη (και όχι: πού την κεφαλήν κλίναι)
Εισέπραξε τα επίχειρα (και όχι τα επιχείρια)
Επί ξυρού ακμής (και όχι: επί ξηρού) Ξυρόν= ξυράφι
Των παχιών(ή παχειών) αγελάδων (και όχι: των παχέων)
Παρελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτο (και όχι: απελθέτω)
Πριν αλέκτορα φωνήσαι τρις (και όχι: πριν αλέκτωρ φωνήσει)
Ου γαρ γιγνώσκεις τι τέξεται η επιούσα (και όχι: τεύξεται)
Χάρμα ιδέσθαι (και όχι: χάρμα ειδέναι)
Λάθε βιώσας (και όχι: λάθρα)
Ο, η ελάσσων, το έλασσον (και όχι: το ελάσσον)
Ο, η αυτάρκης, το αύταρκες (και όχι: το αυτάρκες)
Ο,η κακοήθης, το κακόηθες (και όχι: το κακοήθες)
Ο περί ου ο λόγος, αλλά η περί ης ο λόγος , οι περί ων ο λόγος
Ανέκαθεν (και όχι: από ανέκαθεν ούτε εξ από ανέκαθεν [!]), μακρόθεν (και όχι: εκ του μακρόθεν)

Κυριακή, 2 Νοεμβρίου 2014

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ( ΟΔΥΣΣΕΙΑ)


ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ: Ματίνα Γκούτζιου (φιλόλογος)

ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ: Επανάληψη στην εισαγωγή στο έπος και στην Οδύσσεια του Ομήρου

ΤΑΞΕΙΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ: Α΄ΤΑΞΗ 

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΑΞΗΣ:  Οι μαθητές παρακολουθούν μέσα στην τάξη την προβολή του λογισμικού και συμμετέχουν διαλέγοντας τη σωστή απάντηση τόσο στις επαναληπτικές ερωτήσεις, όσο και στο παιχνίδι. Παρακολουθούν επίσης παραστατικό video σχετικό με την τεχνική του εγκιβωτισμού και εικόνες εμπνευσμένες από την Οδύσσεια. Συμμετέχουν όλοι οι μαθητές απαντώντας είτε με τη σειρά, είτε κατά βούληση ανάλογα με την εμπέδωση των γνώσεων που απέκτησαν.

Κυριακή, 14 Σεπτεμβρίου 2014

Οδηγίες για τη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων του Γυμνασίου για το σχολ. έτος 2014-2015

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία των θεωρητικών μαθημάτων Ημερήσιου και Εσπερινού Γυμνασίου για το σχ. έτος 2014-2015

Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξη 50/04-08-2014 Δ.Σ.) σας αποστέλλουμε τις παρακάτω οδηγίες σχετικά με τη διδασκαλία των θεωρητικών μαθημάτων Ημερήσιου και Εσπερινού Γυμνασίου για το σχ. έτος 2014-2015. Συγκεκριμένα:





ΙΣΤΟΡΙΑ
ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές να κατανοήσουν τη σχέση που συνδέει μεταξύ τους τα ιστορικά γεγονότα ούτε το πλέγμα των συνθηκών υπό τις οποίες αυτά συντελέστηκαν. Για τον λόγο αυτό πρέπει να καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για ολοκλήρωση της ύλης μέσα στο διδακτικό έτος. Επειδή όμως σε πολλές περιπτώσεις η συστηματική διδασκαλία όλου του βιβλίου καθίσταται αδύνατη λόγω αντικειμενικών προβλημάτων προτείνεται ως απολύτως αναγκαία η διδασκαλία των αμέσως παρακάτω ενοτήτων. Όσον αφορά τις ενότητες που δεν έχουν συμπεριληφθεί στη διδακτέα ύλη, θεωρείται αυτονόητο ότι ο εκπαιδευτικός θα μεριμνήσει ώστε, μέσα από μια ευσύνοπτη προσέγγιση των βασικών στοιχείων τους, να διασφαλισθεί η συνέχεια και η συνοχή της ιστορικής αφήγησης.
Επίσης, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη για όλες τις τάξεις ότι οι ιστορικές πηγές που περιέχονται στα σχολικά βιβλία ιστορίας δεν αποτελούν προέκταση της αφήγησης του βιβλίου και επομένως δεν πρέπει να διδάσκονται ως επιπλέον γνωστικά στοιχεία, των οποίων ζητείται κατά τις εξετάσεις η εκμάθηση, αλλά αποτελούν μεθοδολογικά εργαλεία για την άσκηση της κριτικής σκέψης των μαθητών.

ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Ι. ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ
Κεφάλαιο Β΄: Η Εποχή του Χαλκού (3000-1100 π.Χ.)
2. Ο Κυκλαδικός πολιτισμός
3. Ο Μινωικός πολιτισμός
5. Ο Μυκηναϊκός κόσμος
ΙΙ. ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ
Κεφάλαιο Γ΄: Ο Ελληνικός κόσμος από το 1100 έως το 800 π. Χ.
                           1. Οι μεταβατικοί χρόνοι
                           2. Η πολιτιστική αναγέννηση
Κεφάλαιο Δ΄: Αρχαϊκή Εποχή (800-479 π. Χ.)
                        1. Αποικιακή εξάπλωση
                        2. Η Πόλη-Κράτος και η εξέλιξη του πολιτεύματος
                        3. Η Σπάρτη
                        4. Η Αθήνα: Από τη βασιλεία στην αριστοκρατία
                        5. Αθήνα: Πορεία προς τη Δημοκρατία
                        6. Οι Πανελλήνιοι δεσμοί
                        7. Πέρσες και  Έλληνες: Δυο κόσμοι συγκρούονται
                        8. Η οριστική απομάκρυνση της περσικής επίθεσης
                        9. Τα γράμματα
                      10.  Η τέχνη
Κεφάλαιο Ε΄: Η Ηγεμονία της Αθήνας (479-431π.Χ.)
                       1. Η συμμαχία της Δήλου – Η συμμαχία όργανο της αθηναϊκής ηγεμονίας
                       2. Το δημοκρατικό πολίτευμα σταθεροποιείται - Ο Περικλής και το
                           δημοκρατικό πολίτευμα
                       3. Η λειτουργία του πολιτεύματος. Οι λειτουργίες
                       4. Η συγκρότηση της αθηναϊκής κοινωνίας – Η καθημερινή ζωή
                       5. Η διαδικασία της μόρφωσης – Ο Αθηναίος και η εργασία –Η Αθήνα
                            γιορτάζει
Κεφάλαιο ΣΤ΄: Ηγεμονικοί ανταγωνισμοί και κάμψη των ελληνικών πόλεων
 (431-362 π. Χ.)
1. Τα αίτια και οι αφορμές του Πελοποννησιακού πολέμου – Ο
   Αρχιδάμειος πόλεμος (431-421 π.Χ.)
2. Η εκστρατεία στη Σικελία (415-413 π.Χ.) – Ο Δεκελεικός πόλεμος
    (413-404 π.Χ.)
3. Η ηγεμονία της Σπάρτης: Μια κυριαρχία σε αμφισβήτηση
4. Η κυριαρχία της Θήβας στην Ελλάδα
Κεφάλαιο Ζ΄: Η ανάπτυξη της Μακεδονίας
                        1. Το κράτος της Μακεδονίας
                        2. Το κράτος της Μακεδονίας επεκτείνεται
                        3. Αλέξανδρος. Η κατάκτηση της Ανατολής
                        4. Το έργο του Αλεξάνδρου
                        5. Οι τύχες της Κύπρου
Κεφάλαιο Η΄: Οι Τέχνες και τα Γράμματα την Κλασική Εποχή
                        1. Τα Γράμματα
                        2. Οι τέχνες
                        3. Η αρχιτεκτονική των κλασικών χρόνων
                        4. Η γλυπτική και η ζωγραφική των κλασικών χρόνων
Κεφάλαιο Θ΄: Ελληνιστικοί και Ρωμαϊκοί Χρόνοι
                               1. Tα ελληνιστικά βασίλεια
                               2. Η κατάσταση στον ελλαδικό χώρο
                               3. Το ρωμαϊκό κράτος αποκτά μεγάλη δύναμη
                               4. Η υποταγή του ελληνικού κόσμου
Κεφάλαιο Ι΄: Από τη Ρώμη στο Βυζάντιο
1.   Η ρωμαϊκή ειρήνη
4.       3ος αιώνας μ. Χ. Η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία σε κρίση
5.       Κωνσταντίνος: Η μεγάλη στροφή





ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ


Κεφάλαιο Πρώτο: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου (330-717),
Ι. Η μετεξέλιξη του Ρωμαϊκού κράτους
 1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη
ΙΙ. Εξωτερικά προβλήματα και αναδιοργάνωση του κράτους
      1. Ο Ιουστινιανός και το έργο του
      2. Ο Ηράκλειος και η δυναστεία του (610-717): Εσωτερική  
          μεταρρύθμιση και αγώνας επιβίωσης
                             Κεφάλαιο Δεύτερο: Λαοί στον περίγυρο του βυζαντινού κράτους
 Ι. Ο Βαλκανικός κόσμος κατά τον Μεσαίωνα
  1. Οι Σλάβοι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο
  2. Οι Βούλγαροι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο
 ΙΙ. Ο κόσμος του Ισλάμ κατά την περίοδο του Μεσαίωνα
2. Το εμπόριο και ο πολιτισμός του Ισλάμ
                        Κεφάλαιο Τρίτο: Περίοδος της μεγάλης ακμής του Βυζαντίου (717-1025)
Ι. Παγίωση της Βυζαντινής κυριαρχίας στα Βαλκάνια και τη Μ. Ασία
1. Η διαμόρφωση της μεσαιωνικής ελληνικής βυζαντινής 
    Αυτοκρατορίας
2. Η μεταβατική εποχή: Οι έριδες για το ζήτημα των εικόνων
3. Η βασιλεία του Μιχαήλ Γ΄ και η αυγή της Νέας Εποχής
4. Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους
    Βουλγάρους
5. Η Βυζαντινή εποποιΐα. Επικοί αγώνες και επέκταση της
    Αυτοκρατορίας
6. Η ίδρυση, η εξέλιξη και ο εκχριστιανισμός του Ρωσικού Κράτους
7. Σχέσεις Βυζαντίου – Δύσης. Αγώνες για τη διατήρηση των
   ιταλικών κτήσεων
                               Κεφάλαιο Τέταρτο: Περίοδος της κρίσης του Βυζαντίου (1025-1453)
 Ι. Η εξασθένηση του Βυζαντίου και το Σχίσμα με τη Δύση
    1. Η κρίση και οι απώλειες της αυτοκρατορίας κατά τον 11ο αιώνα (1025-1081)
    2. Οι Κομνηνοί και η μερική αναδιοργάνωση της αυτοκρατορίας
    3. Η ενετική οικονομική διείσδυση και το σχίσμα των εκκλησιών
 ΙΙ. Οι Σταυροφορίες και οι συνέπειές τους για το Βυζάντιο
      1. Οι σταυροφορίες και η πρώτη άλωση της Πόλης
      2. Η περίοδος της Λατινοκρατίας και τα ελληνικά κράτη
 ΙΙΙ. Ανασύσταση του Βυζαντίου και υποταγή στους Οθωμανούς
     1. Εξάπλωση των Τούρκων και τελευταίες προσπάθειες για την ανάσχεσή τους
     2. Η άλωση της Πόλης
Κεφάλαιο Πέμπτο: Ο πολιτισμός του Βυζαντίου
1. Η καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο
4. Εικαστικές Τέχνες και Μουσική
Κεφάλαιο Έκτο: Η μεσαιωνική Ευρώπη
    Ι. Η εξέλιξη της Μεσαιωνικής Ευρώπης μετά τη μετανάστευση των λαών (5ος-10ος  αι.)
2. Ο Καρλομάγνος και η εποχή του
Κεφάλαιο Έβδομο: Η Ευρώπη στους νεότερους χρόνους (15ος-18ος  αι.)
Ι. Οι ανακατατάξεις στη μεταμεσαιωνική ευρωπαϊκή κοινωνία
1. Οι ανακαλύψεις
2. Αναγέννηση και Ανθρωπισμός
3. Η θρησκευτική Μεταρρύθμιση
4. Πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις από το 15ο ως το 18ο αιώνα.
ΙΙ. Ο Ελληνισμός υπό βενετική και οθωμανική κυριαρχία

ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Κεφάλαιο πρώτο: Οι  απαρχές διαμόρφωσης του Νεότερου κόσμου
1.         Η εποχή του Διαφωτισμού
2.         Η αμερικανική επανάσταση
3.         Η έκρηξη και η εξέλιξη της γαλλικής επανάστασης (1789-1794),
                                    Κεφάλαιο δεύτερο: Η ελληνική επανάσταση του 1821 στο πλαίσιο της ανάδυσης των εθνικών ιδεών και του φιλελευθερισμού στην Ευρώπη
                                          5.  Ο Ελληνισμός από τα μέσα του 18ου αι. έως τις αρχές του 19ου αι.
                                          7. Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις
                                                παραδουνάβιες ηγεμονίες
                                          8. Η εξέλιξη της ελληνικής επανάστασης (1821-1827)
                                          9. Πρώτες προσπάθειες των επαναστατημένων Ελλήνων για
                                                συγκρότηση κράτους
                                         10. Ελληνική επανάσταση και Ευρώπη
                           Κεφάλαιο τρίτο: Οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη και στον κόσμο τον 19Ο αιώνα
       12. Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης
13. Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της βιομηχανικής επανάστασης
                                   Κεφάλαιο τέταρτο: Το ελληνικό κράτος από την ίδρυσή του έως τις αρχές του 20ου αιώνα
                                          17. Ο Ι. Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας (1828-1831). Η ολοκλήρωση της ελληνικής επανάστασης (1829)
                                      18. Από την άφιξη του Όθωνα (1833) έως την 3η Σεπτεμβρίου 1843
                                      19. Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862)
                                      20. Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909)
                                      21. Το κρητικό ζήτημα (1821-1905)
                                      22. Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων
                                      23. Η ελληνική οικονομία και κοινωνία κατά τον 19ο αιώνα
                              Κεφάλαιο έκτο: Η Ελλάδα από το κίνημα στο Γουδί (1909) έως το τέλος των Βαλκανικών  
                           πολέμων (1913)
                                      27. Το κίνημα στο Γουδί (1909)
                                      28. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος πρωθυπουργός: η βενιζελική πολιτική της 
                                            περιόδου 1910-1912
                                      29. Οι βαλκανικοί πόλεμοι (1912-1913)
                                      30. Η Ελλάδα και τα Βαλκάνια αμέσως μετά τους βαλκανικούς 
                                            πολέμους
                                  Κεφάλαιο έβδομο: Ο Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος και η ρωσική επανάσταση (1914 – 1918)
                                      31. Τα αίτια, η έκρηξη και τα μέτωπα του Α΄ παγκοσμίου πολέμου
                                      32. Η Ελλάδα στον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο – Ο Εθνικός διχασμός
                                      33. Η ρωσική επανάσταση
                                      34. Η λήξη του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου και οι μεταπολεμικές 
                                            ρυθμίσεις
Κεφάλαιο όγδοο: Ο Μικρασιατικός πόλεμος  (1919-1922)
                                      35. Οι διεκδικήσεις της Αντάντ και της Ελλάδας στην Οθωμανική
                                            Αυτοκρατορία
                                      36. Ο ελληνισμός της δυτικής Μικράς Ασίας και του Πόντου
                                      37. Το τουρκικό εθνικό κίνημα
                                      38. Ο μικρασιατικός πόλεμος (1919-1922)
                                      39. Εξελίξεις σε Ελλάδα και Τουρκία μτά τον μικρασιατικό πόλεμο
Κεφάλαιο ένατο: Η εποχή του Μεσοπολέμου (1919-1939)
                                      40. Τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, η παγκόσμια οικονομική κρίση
                                            του 1929 και η Μεγάλη Ύφεση
                                      41. Κοινωνικές διαστάσεις της κρίσης του 1929
                                      42. Πολιτικές διαστάσεις της κρίσης του 1929
                                      43. Η Ελλάδα του Μεσοπολέμου. Η δικτατορία της 4ης Αυγούστου 
                                            1936
                                      44. Το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα κατά τον Μεσοπόλεμο
Κεφάλαιο δέκατο: Ο Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος και η Ελλάδα
                                      45. Τα προμηνύματα και τα αίτια του Β΄ παγκοσμίου πολέμου
                                      46. Ο Β΄ παγκόσμιος πόλεμος
                                      47. Η συμμετοχή της Ελλάδας στον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο
                                      48. Κατοχή, Αντίσταση και Απελευθέρωση
                                      49. Τα αποτελέσματα του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου και η Ίδρυση του
                                            Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών
                                    Κεφάλαιο ενδέκατο: Διεθνείς εξελίξεις από το τέλος του Β΄ Παγκόσμιου πολέμου έως τα τέλη του 20ου αιώνα
                                     50. Η πολιτική διαίρεση της μεταπολεμικής Ευρώπης
Κεφάλαιο δωδέκατο: Η Ελλάδα από το τέλος του Β΄ Παγκόσμιου πολέμου έως τα τέλη του 20ου  αιώνα
                                       54. Ο εμφύλιος πόλεμος και τα κύρια προβλήματα της μετεμφυλιακής Ελλάδας (1944-1963). Ο κυπριακός αγώνας (1955-1960)
                                       55. Όξυνση της πολιτικής κρίσης και η δικτατορία της 21ης Απριλίου 1967 (1963-1974)
                                       56. Η Ελλάδα από τη Μεταπολίτευση έως τις αρχές της δεκαετίας του ’80 (1974-1981)
                                  57. Η Ελλάδα κατά τη δεκαετία του ’80 (1981-1989)
                                  58. Η Ελλάδα στη μεταψυχροπολεμική εποχή (1989-2001)
Κε                            Κεφάλαιο δέκατο τρίτο: Οι προσπάθειες ενοποίησης της Ευρώπης και η Ελλάδα
                                     59. Οι κυριότεροι σταθμοί στις προσπάθειες ενοποίησης της Ευρώπης (1951-2001)






ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών.
Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ
Η Ομήρου Οδύσσεια θα διδαχτεί δύο (2) ώρες την εβδομάδα (σε συνεχόμενο δίωρο, εφόσον ο διδάσκων το επιθυμεί) από τον Σεπτέμβριο μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου.

Ενότητες

Διδακτικές ώρες

Εισαγωγή (1, 2, 3 ,4, 6, 7, 8)
Το περιεχόμενο των ενοτήτων 5, 9 και 10 ο διδάσκων μπορεί να το αξιοποιήσει κατά τη διδασκαλία του κειμένου όπως εκείνος κρίνει προσφορότερο.
2
Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδίας α
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας α 1 -25
1
Αναλυτική επεξεργασίας ραψωδίας α 26-108
1
               -//-           -//            -//-          α 109-173
1
             -//-           -//             -//-           α 174-360
2
              -//-           -//             -//-           α 361-497
2
Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδιών β, γ, δ, ε
1
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας ε 50-164
2
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας ε 165-251
2
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας ε 311-420
2
Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδίας ζ
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας ζ 139-259
2
Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδιών η, θ, ι,
1
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας ι 240-630
3
Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδιών κ, λ, μ, ν, ξ ,ο, π  
1
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας π, 185-336
2
Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδιών ρ, σ, τ, υ, φ, χ
2
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας χ 350-446
2
Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδίας ψ
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας ψ 89-381
3
Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδίας ω
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας ω 265-377
2
Γενική θεώρηση της Οδύσσειας
1
Σύνολο προβλεπόμενων ωρών
35

Τα εισαγωγικά σημειώματα των ραψωδιών αποτελούν στοιχεία αναφοράς κατά την επεξεργασία, δηλαδή αξιοποιούνται, αλλά δεν απομνημονεύονται και ούτε αποτελούν εξεταστέα ύλη.
Ο διδάσκων φροντίζει να εντάσσει τα επιλεγμένα προς αναλυτική επεξεργασία αποσπάσματα στο πλαίσιο της ραψωδίας στην οποία ανήκουν, αξιοποιώντας τις περιληπτικές αναδιηγήσεις του περιεχομένου των ραψωδιών και ενθαρρύνοντας, κατά την κρίση του και σύμφωνα με τον διαθέσιμο διδακτικό χρόνο, την ανάγνωση ανθολογημένων αποσπασμάτων του εγχειριδίου.


Β) ΗΡΟΔΟΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΕΣ
Οι Ηροδότου Ιστορίες θα διδαχτούν κανονικά δύο (2) ώρες την εβδομάδα (σε συνεχόμενο δίωρο, εφόσον ο διδάσκων το επιθυμεί) από την 1η Μαρτίου μέχρι τον Μάιο σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών.

Ενότητες

Διδακτικές ώρες

Εισαγωγή: Βίος και έργο του Ηροδότου, Ταξίδια, Εποχή-περιβάλλον-επιδράσεις, Αρχές της Ελληνικής Ιστοριογραφίας-Λογογράφοι, Το έργο του Ηροδότου, Πατέρας της Ιστορίας, Αντιλήψεις-Ιδέες-Αξίες, Μέθοδος, Χρονολογικό σύστημα
1

Βιβλίο πρώτο

Ενότητα 1η: Προοίμιο
Ενότητα 2η: Κροίσος και Σόλων
Ενότητα 3η: Κροίσος και Κύρος
4

Βιβλίο δεύτερο

Ενότητα 6η: Μνημεία της Αιγύπτου
1

Βιβλίο τρίτο

Ενότητα 8η: Τα πολιτεύματα
1

Βιβλίο έκτο

Ενότητα 11: Η μάχη του Μαραθώνα
2

Βιβλίο έβδομο

Ενότητα 12: Διάλογος Ξέρξη-Δημάρατου
Ενότητα 13: Η μάχη των Θερμοπυλών
2

Βιβλίο όγδοο

Ενότητα 15: Η ναυμαχία της Σαλαμίνας
1
Συνολική θεώρηση
1
Σύνολο προβλεπόμενων ωρών
13 ώρες


ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Θα διδαχτούν κανονικά τα Ομηρικά Έπη: Ιλιάδα και το Ανθολόγιο Αρχαία Ελλάδα. Ο τόπος και οι άνθρωποι σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών.


Α) ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ: ΙΛΙΑΔΑ
Το βιβλίο Ομηρικά Έπη: Ιλιάδα θα διδαχτεί δύο (2) ώρες την εβδομάδα (σε συνεχόμενο δίωρο, εφόσον ο διδάσκων το επιθυμεί) από τον Σεπτέμβριο έως το τέλος Φεβρουαρίου.

Ενότητες

Διδακτικές ώρες

Εισαγωγή 
1
Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδίας Α
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας Α 1-53
2
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας Α 54-306
4
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας Α 350-431α
2
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας Α 494-612
3
Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδιών Β, Γ
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας Γ 121-244
2
Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδιών Δ, Ε, Ζ
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας Ζ 369-529
3
Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδιών Η, Θ, Ι
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας Ι 225-431
3
Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδιών Κ, Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο
1
Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδίας Π
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας Π 684-867
3
Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδιών Ρ, Σ
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας Σ 478-616
3
Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδιών Τ, Υ ,Φ, Χ
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας Χ 247-394
3
Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδιών Ψ, Ω
Αναλυτική επεξεργασία ραψωδίας Ω 468-677
4
Συνολική θεώρηση
1
Σύνολο προβλεπόμενων ωρών
35

Ο διδάσκων φροντίζει να εντάσσει τα επιλεγμένα προς αναλυτική επεξεργασία αποσπάσματα στο πλαίσιο της ραψωδίας στην οποία ανήκουν, αξιοποιώντας τις περιληπτικές αναδιηγήσεις του περιεχομένου των ραψωδιών και ενθαρρύνοντας, κατά την κρίση του και σύμφωνα με τον διαθέσιμο διδακτικό χρόνο, την ανάγνωση ανθολογημένων αποσπασμάτων του εγχειριδίου.


Β) ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ. Ο ΤΟΠΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ (ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ)
Το βιβλίο Αρχαία Ελλάδα. ο Τόπος και οι Άνθρωποι θα διδαχτεί δύο (2) ώρες την εβδομάδα (σε συνεχόμενο δίωρο, εφόσον ο διδάσκων το επιθυμεί) από τον Μάρτιο έως τον Μάιο.

Ενότητες

Διδακτικές ώρες

Η Αθήνα (επιλογή τουλάχιστον 2 κειμένων κατά την κρίση του καθηγητή)
3
Η Σπάρτη
2
Η Μακεδονία
2
Η Κόρινθος μετά την καταστροφή
1
Η Αλεξάνδρεια
2
Αθλητισμός και αθλήματα
3
Σύνολο προβλεπόμενων ωρών
13 ώρες




ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Θα διδαχτούν κανονικά τα αντικείμενα 1) Δραματική Ποίηση, στο οποίο ο διδάσκων επιλέγει ανάμεσα στα βιβλία Δραματική Ποίηση. Ευριπίδη Ελένη και Δραματική Ποίηση. Αριστοφάνη Όρνιθες, σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ) και 2) το Ανθολόγιο  Φιλοσοφικών Κειμένων  σύμφωνα με το (ΑΠΣ).

1) ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ
Το αντικείμενο θα διδαχτεί δύο (2) ώρες την εβδομάδα (σε συνεχόμενο δίωρο, εφόσον ο διδάσκων επιθυμεί) από τον Σεπτέμβριο έως το τέλος Φεβρουαρίου. Ο διδάσκων επιλέγει ανάμεσα στα βιβλία Δραματική Ποίηση Ευριπίδη Ελένη και Δραματική Ποίηση Αριστοφάνη Όρνιθες, σύμφωνα με το (ΑΠΣ).

Α)  Δραματική Ποίηση. Ευριπίδη Ελένη
Ως εισαγωγή, από το εγχειρίδιο Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας θα διδαχθούν από το κεφ. «Δεύτερη Περίοδος: Αττική ή Κλασική» οι ενότητες: Δραματική Ποίηση, Η τραγωδία (1. Η προέλευση της τραγωδίας: από τη διονυσιακή λατρεία στο δραματικό είδος, 2. Η ακμή της τραγωδίας: η εποχή και το κλίμα της, 3. Δραματικοί αγώνες, 4. Συντελεστές της παράστασης, 5. Δομή της τραγωδίας, 7. Οι μεγάλοι τραγικοί (θα γίνει απλή αναφορά στους προδρόμους, στον Αισχύλο και στον Σοφοκλή, ενώ θα δοθεί έμφαση στην υποενότητα που αναφέρεται στον Ευριπίδη με εξαίρεση τα έργα του, τα οποία οι μαθητές θα πρέπει να τα γνωρίζουν ονομαστικά.

Ενότητες

Διδακτικές ώρες
Εισαγωγή
2
Αναλυτική επεξεργασία Προλόγου (1-191)
3
Αναλυτική επεξεργασία Παρόδου (192-288)
2
Συνοπτική θεώρηση Παρόδου (289-436)
1
Αναλυτική επεξεργασία Α΄ Επεισοδίου (437-575)
3
Αναλυτική επεξεργασία
Επιπαρόδου – Β΄ Επεισοδίου (576-658)
2
Αναλυτική επεξεργασία Β΄ Επεισοδίου (659-840)
3
Αναλυτική επεξεργασία Β΄ Επεισοδίου (841-941)
2
Αναλυτική επεξεργασία Β΄ Επεισοδίου (942-1139)
2
Αναλυτική επεξεργασία Β΄ Επεισοδίου (1140-1219)
3
Αναλυτική επεξεργασία Α΄ Στασίμου (1220-1285)
1
Αναλυτική επεξεργασία Γ΄ Επεισοδίου (1286-1424)
3
Αναλυτική επεξεργασία Β΄ Στασίμου (1425-1499)
1
Αναλυτική επεξεργασία Δ΄ Επεισοδίου (1500-1592)
2
Συνοπτική θεώρηση Γ΄ Στασίμου (1593-1652)
1
Συνοπτική θεώρηση εξόδου (1653-1778)
Αναλυτική επεξεργασία Εξόδου (1779-1870)
3
Γενική θεώρηση
1
Σύνολο προβλεπόμενων ωρών
35


Β) Δραματική Ποίηση, Αριστοφάνη Όρνιθες
Από το σχολικό εγχειρίδιο Δραματική Ποίηση Αριστοφάνη Όρνιθες θα διδαχθούν:
α) Η Εισαγωγή στο σύνολό της. Υποστηρικτικά ο διδάσκων μπορεί να αναφερθεί στα αντίστοιχα κεφάλαια από το εγχειρίδιο Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας.
β) Οι παρακάτω ενότητες του κειμένου:

Ενότητες

Διδακτικές ώρες
Εισαγωγή
2
Αναλυτική επεξεργασία Προλόγου (1-231)
4
Αναλυτική επεξεργασία Παρόδου (232-487)
4
Αναλυτική επεξεργασία Επιρρηματικού Αγώνα (488-576)
2
Συνοπτική θεώρηση Επιρρηματικού Αγώνα (577-677)
1
Συνοπτική θεώρηση Μεταβατικής σκηνής (678-716)
1
Αναλυτική επεξεργασία Παράβασης (717-794)
2
Συνοπτική θεώρηση Παράβασης (795-842)
1
Αναλυτική επεξεργασία Ιαμβικών σκηνών Ι (843-1106)
3
Συνοπτική θεώρηση Δεύτερης Παράβασης (1107-1168)
1
Συνοπτική θεώρηση Ιαμβικών σκηνών ΙΙ (1169-1397)
1
Αναλυτική επεξεργασία Ιαμβικών σκηνών ΙΙ (1398-1539)
3
Συνοπτική θεώρηση Ιαμβικών σκηνών ΙΙ (1540-1638)
 1
Αναλυτική επεξεργασία Ιαμβικών σκηνών ΙΙ (1639-1773)
4
Συνοπτική θεώρηση Ιαμβικών σκηνών ΙΙ (1774-1787)
1
Αναλυτική επεξεργασία Εξόδου (1788-1851)
3
Γενική θεώρηση
1
Σύνολο προβλεπόμενων ωρών
35


2) ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ
Το αντικείμενο θα διδαχτεί δύο (2) ώρες την εβδομάδα (εφόσον ο διδάσκων επιθυμεί, σε συνεχόμενο δίωρο) από τον Μάρτιο και μετά.



Διδακτικές ώρες
Εισαγωγή (1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9)
Η εισαγωγή να διδαχτεί στο πλαίσιο της παρουσίασης του αντικειμένου και του βιβλίου
2
Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή (1-3), Ενότητα 3
1
Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή (1-3), Ενότητα 2, 4
2
Κεφάλαιο 3: Εισαγωγή (1-6)
1
Κεφάλαιο 3: Ενότητα 4
1
Κεφάλαιο 4: Εισαγωγή (2-3)
1
Κεφάλαιο 4: Ενότητες 2, 3, 5
2
Κεφάλαιο 5: Εισαγωγή (1-6)
1
Κεφάλαιο 5: Ενότητα 2

Συνολική θεώρηση
1
Σύνολο προβλεπόμενων ωρών
13

Επισημαίνεται ότι οι εισαγωγές στα κεφάλαια θα διδαχθούν ως εισαγωγές στη θεματική των κειμένων και στο μέτρο που είναι χρήσιμες για την ερμηνεία τους. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να διδαχθούν ανεξάρτητα από τα κείμενα ως ιστορία της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας. Προκειμένου να διευκρινιστούν συγκεκριμένα σημεία των εισαγωγών, ο διδάσκων, εφόσον το θεωρεί απαραίτητο, μπορεί να διαβάσει κείμενα από το εγχειρίδιο τα οποία δεν προβλέπονται στη διδακτέα ύλη.





ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ)

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Από το διδακτικό βιβλίο «Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α΄ Γυμνασίου» των Ν. Μπεζαντάκου, Α. Παπαθωμά κ.ά., δεν θα διδαχθεί το Α΄ Μέρος (Κείμενο) των Ενοτήτων 5, 8, 9, 10, 13, 16, 17, 18, καθώς και τα αντίστοιχα παράλληλα Κείμενα του Επιμέτρου. Το Β΄ και Γ΄ Μέρος όλων των Ενοτήτων (1-18) θα διδαχθεί κανονικά.
Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Από το διδακτικό βιβλίο «Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου» των Α. Παπαθωμά, Μ. Γαλάνη κ.ά., δεν θα διδαχθούν: α) από τις Ενότητες  2, 4, 6, 8, 9, 10, 13, 18 το Α΄ Μέρος (Κείμενο και παράλληλα Κείμενα του Επιμέτρου). β) από την Ενότητα 14 το Β΄2 Μέρος (Ετυμολογικά). γ) από την Ενότητα 16η το Α΄ Μέρος (Κείμενο και παράλληλο Κείμενο του Επιμέτρου) και Β΄1, 2 Μέρος (Λεξιλογικά και Ετυμολογικά). δ) από την Ενότητα 17 το Β΄1, 2 Μέρος (Λεξιλογικά και Ετυμολογικά). Η υπόλοιπη ύλη του βιβλίου θα διδαχθεί κανονικά.
Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
1)      Από το διδακτικό βιβλίο «Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Γ΄ Γυμνασίου» των Ν. Μπεζαντάκου, Β. Χαραλαμπάκου κ.ά., δεν θα διδαχθεί το Α΄ Μέρος (Κείμενο και παράλληλα Κείμενα του Επιμέτρου) των Ενοτήτων 3, 5, 7, 10, 11, 12. Το Β΄ και Γ΄ Μέρος όλων των Ενοτήτων (1-12) θα διδαχθεί κανονικά.
2)      Η διδακτέα ύλη από το βιβλίο «Αρριανού Αλεξάνδρου Ανάβαση» Γ΄ Γυμνασίου των Ν. Μπούρα, Κ. Ναστούλη, Α. Σακελλαρίου, (κατά το 3ο τρίμηνο: Μάρτιος-Μάιος) ορίζεται ως ακολούθως:
                                   i.                        Εισαγωγή: Τα κεφάλαια Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, V, VΙΙΙ θα διδαχθούν κανονικά. Τα κεφάλαια IV, VI, VII δεν θα διδαχθούν.
                                 ii.                        Κείμενο: Από το Α΄ Βιβλίο θα διδαχθούν τα κεφάλαια: 13,3-7, 15, 3-8,  16, 4-7. Από το Β΄ Βιβλίο θα διδαχθεί το κεφάλαιο 4, 9-11. Από το Ε΄ Βιβλίο θα διδαχθεί το κεφάλαιο 19, 1-3. Από το Ζ΄ Βιβλίο τα κεφάλαια: 28-30. Τα υπόλοιπα κεφάλαια δεν θα διδαχθούν.





ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
Α΄ Β΄ Γ΄ Γυμνασίου
·           Τα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στο Γυμνάσιο διδάσκονται δύο (2) ώρες την εβδομάδα με ελεύθερη επιλογή από το διδάσκοντα. Το δίωρο αυτό, εφόσον το επιθυμεί ο διδάσκων, είναι συνεχόμενο.
·           Στην Α΄ και Β΄ τάξη μπορούν να διδαχτούν 20 περίπου λογοτεχνικά κείμενα (15 για τα εσπερινά) εκ των οποίων δύο ή τρία κείμενα από την ξένη λογοτεχνία.
·           Στην Γ΄ τάξη πρέπει να διδαχτούν κείμενα από όλες τις ιστορικές περιόδους. Όπου υπάρχουν κείμενα της ξένης λογοτεχνίας, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για συγκριτική ανάγνωση.
·           Στην Γ΄ τάξη καλό είναι να γίνει διδακτική αξιοποίηση των εισαγωγικών σημειωμάτων που αφορούν στην ιστορική εξέλιξη της λογοτεχνίας μας. Τα στοιχεία αυτά δεν διδάσκονται ούτε αξιολογούνται αυτόνομα, αλλά πάντοτε σε αναφορά με το διδασκόμενο κείμενο.
·           Σε όλες τις τάξεις οι μαθητές θα πρέπει να ενθαρρύνονται να χρησιμοποιούν τα βιβλία Ιστορία Νεοελληνικής Λογοτεχνίας και Λεξικό Λογοτεχνικών Όρων. Διευκρινίζεται ότι τα βιβλία αυτά δεν προορίζονται για αυτόνομη διδασκαλία, αλλά έχουν στόχο να λειτουργήσουν συμβουλευτικά και συμπληρωματικά για το μάθημα της Λογοτεχνίας στο Γυμνάσιο. 
·           Κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, εφόσον είναι εφικτό, οι μαθητές θα μπορούσαν να μελετήσουν (2) το πολύ λογοτεχνικά βιβλία, στο πλαίσιο καλλιέργειας της φιλαναγνωσίας. Επισημαίνεται ότι η συγκεκριμένη δραστηριότητα αποτελεί μεν κριτήριο αξιολόγησης των μαθητών, ωστόσο τα λογοτεχνικά βιβλία δεν συμπεριλαμβάνονται στην ύλη των εξετάσεων της περιόδου Μαΐου-Ιουνίου.





ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ)
Για τη διδασκαλία του μαθήματος χρησιμοποιούνται τα εγχειρίδια Νεοελληνική Γλώσσα, Βιβλίο Μαθητή και Τετράδιο Εργασιών Α΄, Β΄ & Γ΄ τάξεων Γυμνασίου.
Οι διδάσκοντες, στο πλαίσιο του διαθέσιμου διδακτικού χρόνου, για την υλοποίηση των διδακτικών στόχων, όπως αυτοί ορίζονται από το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών,  μπορούν να χρησιμοποιούν κατά περίπτωση κατάλληλο εκπαιδευτικό υλικό (κείμενα, δραστηριότητες κ.ά.) και από άλλες πηγές, με σκοπό την εμπέδωση των γραμματικών φαινομένων, την εξοικείωση των μαθητών με ποικίλα κειμενικά είδη και την καλλιέργεια της ικανότητάς τους να κατανοούν εύκολα και να παράγουν επιτυχώς προφορικό και γραπτό λόγο.

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

1η ΕΝΟΤΗΤΑ
Οι πρώτες μέρες σε ένα νέο σχολείο

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
5 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
A. Εισαγωγικά κείμενα
1. Οι ερωτήσεις κατανόησης των κειμένων να αξιοποιηθούν κατ’ επιλογήν από το διδάσκοντα.
2. Να δοθούν ορισμένες προκαταρκτικές διευκρινίσεις   για τον τρόπο με τον οποίο οι συνθήκες και ο κώδικας επικοινωνίας επηρεάζουν τη διαμόρφωση του μηνύματος.
3. Από τα κείμενα 6 και 7 να διδαχτεί μόνο το ένα.
4. Να δοθούν απλές οδηγίες για τη σωστή χρήση των σημείων στίξης, ιδιαίτερα του κόμματος και της τελείας.
5. Κατά τη διδασκαλία των προτάσεων να τονιστεί η διάκρισή τους σε απλές, ελλειπτικές και επαυξημένες [Γ1].
B. Επικοινωνία
B1. Παράγοντες της επικοινωνίας
Β2. Κώδικες επικοινωνίας
Γ. Είδη προτάσεων
Γ1. Είδη προτάσεων ανάλογα με τα συστατικά τους
Γ2. Είδη προτάσεων, σημασίες τους και σημεία στίξης
Δ. Λεξιλόγιο ενότητας
Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Διαθεματική εργασία








2η ΕΝΟΤΗΤΑ
Επικοινωνία στο σχολείο

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
5 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
Α. Εισαγωγικά κείμενα

1. Να δοθεί έμφαση στη διάκριση προφορικού [Β1] και γραπτού λόγου [Β2].
2. Η άσκηση 1 της υποενότητας Β1 να μη διδαχτεί, αν δεν υπάρχει δυνατότητα μαγνητοφώνησης του γραπτού κειμένου 1
3. Από τα κείμενα 14 και 15, [Γ], να επιλεγεί το ένα.
4. Να τονιστεί η σχέση ανάμεσα στις ευρύτερες περιστάσεις επικοινωνίας και στα φαινόμενα γλωσσικής ποικιλίας.
5. Να δοθεί έμφαση στη διδασκαλία της παραγράφου [Γ] και ιδιαίτερα:
·         στον τρόπο ανάπτυξης της παραγράφου και στην αναγνώριση των δομικών στοιχείων της
·         στην αξιοποίηση των γνώσεων για την παράγραφο κατά τη σύνταξη διαφορετικών ειδών κειμένων και
·         στον ρόλο των συνδετικών λέξεων για τη συνοχή της παραγράφου.
Β. Είδη προφορικού και γραπτού λόγου

Β1. Προφορικός λόγος

Β2. Γραπτός λόγος
Β3. Γλωσσική ποικιλία – Mέσο και περίσταση επικοινωνίας
Γ. Η Παράγραφος
Δ. Λεξιλόγιο ενότητας
Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου
Διαθεματική εργασία


3η ΕΝΟΤΗΤΑ
Ταξίδι στον κόσμο της φύσης

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
5 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Τα κείμενα της ενότητας και οι ερωτήσεις κατανόησης των κειμένων να αξιοποιηθούν κατ’ επιλογήν από τον διδάσκοντα λόγω πληθώρας ύλης της ενότητας.
2. Στην ενότητα αυτή ο διδάσκων να παρουσιάσει με περιληπτικά τα βασικότερα από τα χαρακτηριστικά των κειμενικών τύπων με αντιπροσωπευτικά κειμενικά παραδείγματα από το βιβλίο ή άλλες πηγές. Σημειώνεται ότι καθένας από τους κειμενικούς τύπους παρουσιάζεται εκτενώς και σε άλλες ενότητες των σχολικών εγχειριδίων.
3. Να δοθεί έμφαση στη διδασκαλία της περίληψης κειμένου, [Γ1].
4. Να προσεχτεί η διδασκαλία της έννοιας της πολυτροπικότητας [E], εφόσον οι μαθητές γενικότερα δεν είναι εξοικειωμένοι με αυτή.
5. Από τις δραστηριότητες του «Διαβάζω και γράφω» να γίνει επιλογή μεταξύ των 1, 3 και 4 [Δ1].

Β. Περιγραφή

Β1. Στοιχεία περιγραφής

Β2. Είδη περιγραφής

Β3. Λεξιλόγιο περιγραφής

Γ. Αφήγηση

Γ1. Στοιχεία αφήγησης

Γ1. Περίληψη


Γ2. Είδη αφήγησης


Γ3. Λεξιλόγιο αφηγηματικών κειμένων

Δ. Επιχειρηματολογία

Δ1. Στοιχεία επιχειρήματος και μελέτη επιχειρημάτων


Δ2. Λεξιλόγιο επιχειρηματολογίας


Ε. Πολυτροπικότητα

Διαθεματική εργασία








4η ΕΝΟΤΗΤΑ
Φροντίζω για τη διατροφή και την υγεία μου

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
5 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

Α. Εισαγωγικά κείμενα

1. Να γίνει επιλογή μεταξύ των κειμένων που θα διδαχθούν και των ερωτήσεων κατανόησης που θα αξιοποιηθούν, λόγω πληθώρας ύλης της ενότητας.
2. Εφόσον υπάρχει χρονικός περιορισμός, μία ή περισσότερες από τις υποενότητες Β1, Β2 Γ2 και Ε να διδαχθούν με συντομία.
 3. Στο παράδειγμα «Το 1 στα 10 Ελληνόπουλα είναι παχύσαρκο» της σ. 65 [Β2] να προστεθεί μετά το επίθετο παχύσαρκο η λέξη παιδί, ώστε να υπάρχει συμφωνία με τα αναφερόμενα στη σ. 63 για την ονοματική φράση [Β1].
4. Ως προς την κλίση ουσιαστικών και επιθέτων [Γ]:
·      Να αναφερθεί ότι σύμφωνα με τη Γραμματική τα ουσιαστικά διακρίνονται: α) σε αρσενικά, θηλυκά και ουδέτερα και β) σε ισοσύλλαβα και ανισοσύλλαβα.
·      Να διευκρινιστεί ότι η διάκριση σε δικατάληκτα και τρικατάληκτα είναι επίσης ένας τρόπος περιγραφής των ουσιαστικών που υιοθετούν ορισμένες Γραμματικές.
·      Kατά τη διδασκαλία των κλιτικών πινάκων να αναφερθούν επιπρόσθετα και οι τύποι της κλητικής.
·      Για τα ουσιαστικά και τα επίθετα που εμφανίζουν ιδιαιτερότητες στην κλίση είναι δυνατό να αξιοποιηθούν οι αντίστοιχες ενότητες της Γραμματικής.
5. Ως προς την παραγωγή και τη σύνθεση [Δ]:
·      Να αναφερθεί ότι σύμφωνα με τη Γραμματική οι λέξεις που αρχίζουν με πρόθημα θεωρούνται σύνθετες και ότι παράγωγες θεωρούνται μόνο οι λέξεις που σχηματίζονται με παραγωγικές καταλήξεις (επιθήματα).
·      Να διευκρινιστεί στους μαθητές ότι ορισμένες γραμματικές κατατάσσουν στις παράγωγες λέξεις και εκείνες που αρχίζουν με πρόθημα.
·      Εφιστάται γενικότερα η προσοχή των διδασκόντων στην ανάγκη να προσαρμοστεί στο σύνολο του εγχειριδίου η διδασκαλία της παραγωγής και της σύνθεσης σύμφωνα με την ισχύουσα Γραμματική.

Β. Ονοματική φράση – Eπιθετικός προσδιορισμός


Β1. Τι είναι ονοματική φράση και ποια η λειτουργία της στην πρόταση


Β2. Επιθετικός προσδιορισμός


Γ. Κλίση ουσιαστικών και επιθέτων


Γ1. Κλίση ουσιαστικών


Γ2. Κλίση επιθέτων


Δ. Παραγωγή και σύνθεση


Ε. Στοιχεία που συνοδεύουν τον προφορικό λόγο

ΣΤ. Λεξιλόγιο

Ζ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου


Διαθεματική εργασία



5η ΕΝΟΤΗΤΑ
Γνωρίζω το μαγικό κόσμο του θεάτρου και του κινηματογράφου

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
6 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Τα κείμενα της ενότητας και οι ερωτήσεις κατανόησης των κειμένων να αξιοποιηθούν κατ’ οικονομία από τον διδάσκοντα, π.χ. από τα τρία εισαγωγικά κείμενα να επιλεγεί ένα ή δύο.
2. Κατά τη διδασκαλία του ρήματος να τονιστούν:
·      η διάκριση ανάμεσα στις φωνές (μορφολογία) και τις διαθέσεις (σημασιολογία) [Β2.2., Β2.3],
·      οι χρόνοι του ρήματος και το ποιον ενέργειας [Β2.4.]
·      να τονιστεί η σπουδαιότητα του ρήματος για τα αφηγηματικού τύπου κείμενα και να δοθούν παραδείγματα αξιοποίησης των ρηματικών χρόνων στα αφηγηματικά κειμενικά είδη (προφορικά/γραπτά, ιστορικές αφηγήσεις, αφηγήσεις συμβάντων κ.λπ.).
3. Να διευκρινιστεί στους μαθητές ότι ο παρακείμενος ανήκει στη χρονική βαθμίδα του παρόντος και να προσαρμοστεί ο σχετικός πίνακας που αναφέρεται στη χρονική βαθμίδα και στο ποιόν ενεργείας, στην ενότητα «Διαβάζω και γράφω» [Β2.4.], σύμφωνα και με τα διαλαμβανόμενα στη 2η Ενότητα, Β2 (Μαθαίνω για τους χρόνους του ρήματος) του εγχειριδίου της Β΄ τάξης.
4. H υποενότητα B3, «Παράγωγα ρήματα», να προσαρμοστεί και να διδαχτεί σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην προηγούμενη ενότητα για την παραγωγή και τη σύνθεση.
5. Η υποενότητα Ε, «Το ρήμα στην αφήγηση», να διδαχτεί συνοπτικά.

Β. Το ρήμα

Β1. Ο ρόλος και η λειτουργία του

Β2. Οι μορφές του ρήματος.

Β2.1. Πρόσωπο και αριθμός

Β2.2. Συζυγίες και φωνές

Β2.3. Διαθέσεις του ρήματος

Β2.4. Χρόνοι του ρήματος και ποιον ενέργειας

Β3. Συνδετικά ρήματα

Γ. Παράγωγα ρήματα

Δ. Λεξιλόγιο

Ε. Το ρήμα στην αφήγηση

ΣΤ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Διαθεματική εργασία



6η ΕΝΟΤΗΤΑ
Δημιουργικές δραστηριότητες στη ζωή μου
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
5 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Για εξοικονόμηση χρόνου να γίνει επιλογή των κειμένων, ιδιαίτερα των εισαγωγικών (1 έως 4).
2. Να δοθεί έμφαση στη διδασκαλία της χρήσης των πτώσεων του ουσιαστικού και στον ετερόπτωτο προσδιορισμό σε γενική [Β1, Β2].
3. Επίσης, να δοθεί έμφαση στην αναγνώριση των μερών της παραγράφου, με παραδείγματα από διαφορετικά κειμενικά είδη καθώς και στη σύνταξη πλαγιότιτλων [Δ].
4. Ως προς την παραγωγή ουσιαστικών [Γ]:
·         Η επισήμανση στο «Έμαθα ότι» [Γ] «Νέα ουσιαστικά παράγονται και με τη χρήση προθημάτων...», προτείνεται να προσαρμοστεί και να διδαχτεί σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην 4η ενότητα πιο πάνω για την παραγωγή και τη σύνθεση.
·         Η άσκηση 2 στο «Ακούω και μιλώ» [Γ] και η άσκηση 1 στο [Ε] να προσαρμοστούν ώστε να περιλαμβάνουν μόνο λέξεις με παραγωγικές καταλήξεις.

Β. Λειτουργίες – Xρήσεις των πτώσεων του ουσιαστικού

Β1. Οι πτώσεις ως δείκτες για τη σχέση ουσιαστικού και ρήματος

Β2. Οι πτώσεις ως δείκτες για τη σχέση ουσιαστικού και ουσιαστικού

Γ. Παράγωγα ουσιαστικά

Δ. Παράγραφος – Πλαγιότιτλοι

Ε. Λεξιλόγιο

ΣΤ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Διαθεματική εργασία



7η ΕΝΟΤΗΤΑ
Ο κόσμος μέσα από την οθόνη – εικόνα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
3 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Να διδαχθεί μόνο ένα από τα εισαγωγικά κείμενα.
2. Να δοθεί έμφαση στη σημασιακή διάκριση μεταξύ οριστικού και αόριστου άρθρου.
3. Να δοθεί έμφαση στη διδασκαλία της περιγραφής [Δ] με τη χρησιμοποίηση περιγραφικών κειμένων διαφορετικής προέλευσης και είδους και με έμφαση στις λεξικογραμματικές επιλογές (χρήση επιθέτων, ουσιαστικών, ρηματικών χρόνων κ.λπ.).

Β. Οριστικό και αόριστο άρθρο – Άρθρο – Κλίση των άρθρων

Γ. Παράγωγα επίθετα

Δ. Περιγραφή

Ε. Λεξιλόγιο

ΣΤ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Διαθεματική εργασία


8η ΕΝΟΤΗΤΑ
Αθλητισμός και Ολυμπιακοί Αγώνες. Παρακολουθώ και συμμετέχω

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
5 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Να διδαχτεί ένα μόνο από τα εισαγωγικά κείμενα.
2. Να τονιστεί στη διδασκαλία η διάκριση μεταξύ κύριων και δευτερευουσών προτάσεων και να δοθεί έμφαση στην παρατακτική σύνδεση προτάσεων – περιόδων και το ασύνδετο σχήμα [Β2, Β3].
3. Να επισημανθεί κατά τη διδασκαλία η στίξη (κόμματα) ή η απουσία της στις συναφείς συντάξεις.
4. Για την εμπέδωση της διδασκαλίας της υποενότητας Γ, «Aφήγηση», προτείνεται να χρησιμοποιηθούν παραδείγματα από διαφορετικά κειμενικά είδη του γραπτού λόγου (λογοτεχνικά κείμενα, κείμενα από τον τύπο και το διαδίκτυο κ.λπ.) και να δοθεί έμφαση στα δομικά στοιχεία και τις λεξικογραμματικές επιλογές που διαφοροποιούν τα κειμενικά παραδείγματα.

Β. Παρατακτική σύνδεση – Ασύνδετο σχήμα

Β1. Περίοδοι λόγου – Kύριες και δευτερεύουσες προτάσεις

Β2. Παρατακτική σύνδεση προτάσεων – περιόδων

Β3. Ασύνδετο σχήμα

Γ. Αφήγηση

Δ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Διαθεματική εργασία



9η ΕΝΟΤΗΤΑ
Ανακαλύπτω τη μαγεία της γνώσης
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
3 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Τα κείμενα της ενότητας αυτής και οι ερωτήσεις κατανόησης των κειμένων μπορούν να αξιοποιηθούν κατ’ επιλογήν από το διδάσκοντα.
2. Για τη διδασκαλία του συνταγματικού και του παραδειγματικού άξονα [Β, Γ] οι διδάσκοντες καλούνται να ανατρέξουν στο θεωρητικό και το διδακτικό μέρος του Βιβλίου Εκπαιδευτικού.
3. Οι διδάσκοντες να επιλέξουν από τις δραστηριότητες του εγχειριδίου και του Τετραδίου Εργασιών τις καταλληλότερες για το επίπεδο των μαθητών τους.


Β. Συνταγματικός άξονας

Γ. Παραδειγματικός άξονας

Δ. Λεξιλόγιο

Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Διαθεματική εργασία



10η ΕΝΟΤΗΤΑ
Γνωρίζω τον τόπο μου και τον πολιτισμό του
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
6 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Τα κείμενα της ενότητας μπορούν να αξιοποιηθούν κατ’ οικονομία από το διδάσκοντα.
2. Να δοθεί έμφαση στην υποτακτική σύνδεση των προτάσεων [Β2] και τον βαθμό αξιοποίησης της σε ποικίλα κειμενικά είδη (π.χ. προφορικές συζητήσεις έναντι επιστημονικών κειμένων), καθώς και στη χρήση των λεξικών [Δ].
3. Επίσης, να τονιστεί η χρήση ή η απουσία κόμματος στην υποτακτική σύνδεση.
4. Μαζί με τα σημεία στίξης που αναφέρονται στην Ενότητα να διδαχτεί και το Θαυμαστικό.
5. Σε ό, τι αφορά στη χρήση λεξικών [Δ], προτείνεται να αξιοποιηθεί κυρίως το Ερμηνευτικό λεξικό της Νέας Ελληνικής του Γυμνασίου.

Β .Υποτακτική σύνδεση των προτάσεων

Β1. Δευτερεύουσες προτάσεις

Β2. Υποτακτική σύνδεση προτάσεων

Β3. Η στίξη στην υποτακτική σύνδεση

Γ. Σημεία στίξης

Δ. Χρήση λεξικών

Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Διαθεματική εργασία






ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

1η ΕΝΟΤΗΤΑ
Από τον τόπο μου σ’ όλη την Ελλάδα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ
6 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

A. Εισαγωγικά κείμενα
1. Τα κείμενα της ενότητας να αξιοποιηθούν κατά την κρίση του διδάσκοντος για εξοικονόμηση χρόνου.
2. Η παράλειψη του υποκειμένου [B1] και η συμφωνία υποκειμένου – ρήματος [Β2] μπορούν να διδαχτούν περιληπτικά, εφόσον υπάρχει χρονικός περιορισμός.
3. Ως προς τα αχώριστα μόρια [Γ]:
·      Να αναφερθεί ότι σύμφωνα με τη Γραμματική οι λέξεις που αρχίζουν με αχώριστα μόρια-προθήματα θεωρούνται σύνθετες και όχι παράγωγες και ότι στην περίπτωση αυτή το μόριο είναι το α΄ συνθετικό.
·      Πρέπει να διευκρινιστεί όμως στους μαθητές ότι σύμφωνα με ορισμένες γραμματικές οι λέξεις που αρχίζουν με αχώριστο μόριο κατατάσσονται στις παράγωγες λέξεις.
·      O πίνακας που αναφέρεται στα αχώριστα μόρια να συμπληρωθεί με τα λόγια αχώριστα μόρια ανα-, απο-, κατα-, προσ-.
·      Εφόσον υλοποιηθούν η άσκηση 2 του [Ε] του εγχειριδίου και οι ασκήσεις 1, 1α και 1γ του [Β] του Τετραδίου Εργασιών, να προσαρμοστεί η διατύπωσή τους σύμφωνα με την ισχύουσα Γραμματική.
·      Γενικότερα, συνιστάται να προσαρμοστεί στο σύνολο του εγχειριδίου και του συναφούς Τετραδίου Εργασιών η διδασκαλία των αχώριστων μορίων σύμφωνα με την ισχύουσα γραμματική.
4. Η διδασκαλία των τρόπων ανάπτυξης παραγράφου σκόπιμο είναι να συσχετιστεί με τη λειτουργία και την αξιοποίηση τους στο πλαίσιο διαφορετικών κειμενικών ειδών.
5. Η υποενότητα «Άλλοι τρόποι ανάπτυξης παραγράφου» [Δ2] μπορεί να διδαχτεί συνοπτικά, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα του διδακτικού χρόνου.

B. Το υποκείμενο

Β1. Οι μορφές του υποκειμένου

B2. Συμφωνία υποκειμένου – ρήματος

Γ. Σύνθεση με αχώριστα μόρια

Δ. Τρόποι ανάπτυξης παραγράφου

Δ1. Τρόποι ανάπτυξης παραγράφου

Δ2. Άλλοι τρόποι ανάπτυξης παραγράφου

Ε. Λεξιλόγιο ενότητας

ΣΤ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Διαθεματική εργασία









2η ΕΝΟΤΗΤΑ
Ζούμε με την οικογένεια
ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ
6 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Τα κείμενα να αξιοποιηθούν κατά την κρίση του διδάσκοντος για εξοικονόμηση χρόνου.
2. Κατά τη διδασκαλία της υποενότητας Β:
·      να τονιστούν οι βασικές σημασίες των εγκλίσεων (οριστική: δηλώνει το πραγματικό· υποτακτική: το ενδεχόμενο ή το επιθυμητό· προστακτική: την προσταγή, την προτροπή ή την απαγόρευση).
·      να γίνει αναφορά στους χρόνους στους οποίους εμφανίζεται κάθε έγκλιση,
·      να αναφερθεί στους μαθητές ότι το μη συνοπτικό ποιόν ενέργειας ονομάζεται και εξακολουθητικό και ότι το συνοπτικό ονομάζεται και στιγμιαίο.
3. H υποενότητα Γ2, «Η μορφή των συνθέτων: το συνδετικό φωνήεν», αν ο διδακτικός χρόνος είναι περιορισμένος, μπορεί να διδαχτεί περιληπτικά.
4. Να δοθεί έμφαση στη σύνταξη περίληψης από πλαγιότιτλους [Δ]. Σκόπιμο είναι να υπογραμμιστεί η χρησιμότητα της περίληψης σε διαφορετικά κειμενικά είδη στα οποία αυτή ενσωματώνεται (π.χ. σε αναδιηγήσεις συμβάντων γενικά, σε δημοσιογραφικά άρθρα κ.ά.)

Β. Εγκλίσεις – Χρόνοι

Β1. Εγκλίσεις στις ανεξάρτητες προτάσεις

Β2. Χρόνοι του ρήματος

Γ. Τα είδη των συνθέτων

Γ1. Τα είδη των συνθέτων

Γ2. Η μορφή των συνθέτων: το συνδετικό φωνήεν

Δ. Περίληψη κειμένου – Πλαγιότιτλοι

Ε. Λεξιλόγιο ενότητας

ΣΤ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Διαθεματική εργασία


3η ΕΝΟΤΗΤΑ
Φίλοι για πάντα
ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ
6 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Από τα εισαγωγικά κείμενα να διδαχτούν κατ’ επιλογήν, εφόσον υπάρχει χρονικός περιορισμός, ένα έως δύο.
2. Να υπογραμμιστεί ότι οι φωνές δεν είναι φορείς σημασίας, σε αντίθεση με τις διαθέσεις (4η ενότητα).
3. Για να αποκτήσουν εποπτεία των ρηματικών κλίσεων, είναι σκόπιμο οι μαθητές να ανατρέξουν στη Γραμματική.
4. Προτείνεται να τονιστεί με τα κατάλληλα παραδείγματα ότι το α΄ συνθετικό των λέξεων μπορεί να ανήκει σχεδόν σε κάθε μέρος του λόγου.

Β. Ενεργητική και παθητική φωνή – Συζυγίες

Β1. Ενεργητική και παθητική φωνή

Β2. Συζυγίες

Γ. Το Α’ συνθετικό

Δ. Λεξιλόγιο

Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Διαθεματική εργασία



4η ΕΝΟΤΗΤΑ
Το σχολείο στο χρόνο
ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ
6 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Από τα εισαγωγικά κείμενα, εφόσον υπάρχει χρονικός περιορισμός, να διδαχτούν κατ’ επιλογήν ένα έως δύο.
2. Στις διαθέσεις του ρήματος [Β1] να δοθούν μερικά παραδείγματα μετατροπής της ενεργητικής σύνταξης σε παθητική. Προτείνεται να χρησιμοποιηθεί για το σκοπό αυτό και η άσκηση 2, που συνοδεύει το κείμενο 1 της 4ης Ενότητας του Τετραδίου Εργασιών.
3. Ο πίνακας του [Β1] για τις ρηματικές διαθέσεις μπορεί να μη διδαχτεί.
4. Να δοθεί έμφαση στις μορφές του αντικειμένου και τη διάκριση μεταξύ άμεσου και έμμεσου αντικειμένου [B3]. H διάκριση μονόπτωτα – δίπτωτα ρήματα μπορεί να διδαχτεί συνοπτικά.
5. Τα φαινόμενα κοινωνικής συνοχής προτείνεται να εξεταστούν και συγκριτικά σε παραδείγματα από διαφορετικά κειμενικά είδη.


Β. Διαθέσεις του ρήματος – Μεταβατικά και αμετάβατα ρήματα – Αντικείμενο

Β1. Διαθέσεις του ρήματος

Β2. Μεταβατικά και αμετάβατα ρήματα

Β3. Αντικείμενο – Mονόπτωτα και δίπτωτα ρήματα

Γ. Συνοχή ευρύτερου κειμένου

Δ. Λεξιλόγιο

Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Διαθεματική εργασία



5η ΕΝΟΤΗΤΑ
Συζητώντας για την εργασία και το επάγγελμα
ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ
5 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Να διδαχτούν κατ’ επιλογήν ορισμένα από τα κείμενα 1 έως 4 και 6 έως 8.
2. Προτείνεται να περιγραφεί ο σχηματισμός των παραθετικών των επιρρημάτων, συμπληρωματικά προς τα αναφερόμενα στην υποενότητα B1, με αξιοποίηση και του σχετικού υλικού από το εγχειρίδιο Γραμματικής.
3. Οι διάφοροι τρόποι εκφοράς του β΄ όρου σύγκρισης μπορούν να αναφερθούν συνοπτικά ανάλογα με τη διαθεσιμότητα του διδακτικού χρόνου.
4. Η επισήμανση «Το αρχικό -ο γίνεται  όταν οι λέξεις γίνονται β΄ συνθετικά ή παράγουν λέξεις με αχώριστα μόρια», που περιλαμβάνεται στο «Μαθαίνω για το β΄ συνθετικό», να προσαρμοστεί σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω (1η ενότητα) για τα αχώριστα μόρια.
5. Η διδασκαλία της περιγραφής και της αφήγησης σκόπιμο είναι να εστιασθεί στα στοιχεία δομής και τις διαφορές μεταξύ διαφορετικών κειμενικών ειδών που ανήκουν στον ένα ή στον άλλον από αυτούς τους δύο κειμενικούς τύπους. 


Β. Οι βαθμοί των επιθέτων – H σύγκριση

Β1. Οι βαθμοί των επιθέτων και των επιρρημάτων

Β2. Η σύγκριση

Γ. Β’ συνθετικό

Δ. Οργάνωση και συνοχή της περιγραφής και της αφήγησης

Ε. Λεξιλόγιο

ΣΤ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Διαθεματική εργασία



6η ΕΝΟΤΗΤΑ
Παρακολουθώ, ενημερώνομαι και ψυχαγωγούμαι από διάφορες πηγές
ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ
5 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Για εξοικονόμηση χρόνου να διδαχθεί ένα μόνο από τα εισαγωγικά κείμενα κατά την κρίση του διδάσκοντος. Να αξιοποιηθεί το βιβλίο της Γραμματικής για την κλίση των αντωνυμιών.
2. Να δοθεί διδακτική προτεραιότητα στους αδύνατους τύπους των προσωπικών αντωνυμιών και στον κειμενικό ρόλο των ισχυρών τύπων τους (έμφαση και αντιδιαστολή).
3. Σε ό,τι αφορά τα άλλα είδη αντωνυμιών η διδασκαλία μπορεί να επικεντρωθεί κυρίως στους συντακτικούς τους ρόλους.

Β. Οι αντωνυμίες

Β1. Οι αντωνυμίες

Β2. Οι προσωπικές αντωνυμίες

Β3. Οι άλλες αντωνυμίες

Γ. Ετυμολογικές οικογένειες λέξεων

Δ. Λεξιλόγιο

Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Διαθεματική εργασία



7η ΕΝΟΤΗΤΑ
Βιώνοντας προβλήματα της καθημερινής ζωής
ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ
5 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Προτείνεται, εφόσον υπάρχει χρονικός περιορισμός, από τα κείμενα της ενότητας να επιλεγούν τα καταλληλότερα για τους σκοπούς της διδασκαλίας.
2. Κατά τη διδασκαλία των επιρρηματικών προσδιορισμών προτείνεται να δοθεί η έμφαση στα κυριότερα από τα είδη τους και στις συχνότερες από τις σημασίες τους.
3. Για τη διδασκαλία συνδετικών λέξεων και φράσεων [Δ] και τις σχετικές δραστηριότητες, προτείνεται να καταρτιστούν και να χρησιμοποιηθούν κατάλογοι με ανάλογους όρους. Επίσης συνίσταται να χρησιμοποιηθούν παραδείγματα από ποικίλα κειμενικά είδη και οι μαθητές να αναγνωρίσουν σε αυτά τις διαφορετικές χρήσεις (ή την απουσία) των συνδετικών λέξεων.
Β. Τα είδη των επιρρηματικών προσδιορισμών
Γ. Παράγωγα επιρρήματα
Δ. Οι συνδετικές λέξεις και φράσεις
Ε. Λεξιλόγιο
ΣΤ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου
Διαθεματική εργασία


8η ΕΝΟΤΗΤΑ
Συζητώντας για σύγχρονα κοινωνικά θέματα
ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ
5 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Για εξοικονόμηση χρόνου, να γίνει επιλογή μεταξύ των κειμένων της ενότητας.
2. Στην υποενότητα Β1 να διευκρινιστούν οι διαφορετικές σημασίες της μετοχής παθητικού ενεστώτα και της μετοχής παθητικού παρακειμένου, π.χ. αναπτυσσόμενος  αναπτυγμένος.
3. Να δοθεί διδακτική έμφαση στους τύπους μετοχής ενεργητικού ενεστώτα σε -οντας/-ώντας και μεσοπαθητικού παρακειμένου σε -μένος.
4. Η διάκριση μεταξύ γνήσιας και καταχρηστικής σύνθεσης (σ. 125) μπορεί να διδαχτεί περιληπτικά, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα του διδακτικού χρόνου.
5. Προτείνεται να αξιοποιηθούν επιχειρηματολογικά κείμενα από διάφορα κειμενικά είδη (επιστημονικά και δημοσιογραφικά κείμενα, τηλεοπτικές συζητήσεις κ.λπ.) και οι μαθητές να αξιολογήσουν την αποτελεσματικότητα τους.
Β. Οι μετοχές
Β1. Οι μετοχές στην ενεργητική και παθητική φωνή
Β2. Επιθετική και επιρρηματική μετοχή
Γ. Παρασύνθετα και πολυλεκτικά σύνθετα
Γ1. Παρασύνθετα
Γ2. Πολυλεκτικά σύνθετα
Δ. Αξιολόγηση και διατύπωση επιχειρημάτων
Ε. Λεξιλόγιο
ΣΤ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου
Διαθεματική εργασία


9η ΕΝΟΤΗΤΑ
Ταξίδι στον μαγικό κόσμο του διαστήματος
ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ
4 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Από τα κείμενα της ενότητας να επιλεγούν τα καταλληλότερα για τους σκοπούς της διδασκαλίας.
2. Να δοθεί έμφαση στους τρόπους αξιοποίησης των διάφορων λεξικών [Δ], με χρήση τόσο του Ερμηνευτικού λεξικού της Νέας Ελληνικής του Γυμνασίου όσο και λεξικών άλλων ειδών.
3. Να δοθεί έμφαση στη διαφορετική οργάνωση και ενδεχομένως, στόχους (έκφραση) της επιχειρηματολογίας στα άλλα μαθήματα.
Β. Ορισμός
Γ. Η επιχειρηματολογία στα άλλα μαθήματα
Δ. Χρήση λεξικών
Ε. Λεξιλόγιο
ΣΤ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου
Διαθεματική εργασία





ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

1Η ΕΝΟΤΗΤΑ
Η Ελλάδα στον κόσμο
ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ
6 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ


A. Εισαγωγικά κείμενα
1. Για εξοικονόμηση χρόνου να διδαχτούν  ορισμένα μόνο από τα κείμενα της ενότητας.
2. Προτείνεται να δοθεί έμφαση στους τρόπους σύνδεσης των προτάσεων και ιδιαίτερα στη διάκριση μεταξύ παρατακτικής και υποτακτικής σύνδεσης [B1].
3. Οι υποενότητες «Οι επιλογές στις συνδέσεις των προτάσεων και οι συνέπειές τους στο λόγο» [B2] και «Οι συνδέσεις των προτάσεων στον προφορικό λόγο» [B3] μπορούν να διδαχτούν συνοπτικά ή να παραλειφθούν ανάλογα με τις διδακτικές ανάγκες και τους χρονικούς περιορισμούς.
4. Μπορούν να ανατεθούν στους μαθητές μικρές ερευνητικές εργασίες, ατομικές ή σε ομάδες, ενδεχομένως με διαθεματικό περιεχόμενο, αφού ο διδάσκων διευκρινίσει το πλαίσιο παρουσίασης και τα κειμενικά είδη που αναμένεται να παραχθούν (προφορική συζήτηση, ομιλία, κείμενο επιχειρημάτων, κριτική αξιολόγηση πηγών κ.λπ.) [Γ].


B. Παρατακτική και υποτακτική σύνδεση των προτάσεων

B1. Οι διάφοροι τρόποι σύνδεσης των προτάσεων

B2. Οι επιλογές στις συνδέσεις των προτάσεων και οι συνέπειές τους στον λόγο

B3. Οι συνδέσεις των προτάσεων στον προφορικό λόγο

Γ. Σύνθεση ερευνητικών εργασιών

Δ. Λεξιλόγιο – H επιλογή της λέξης

Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Διαθεματική εργασία


2η ΕΝΟΤΗΤΑ
Γλώσσα – Γλώσσες και πολιτισμοί του κόσμου
ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ
6 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Εφόσον υπάρχει χρονικός περιορισμός, να επιλεγούν ένα έως δύο από τα τέσσερα εισαγωγικά κείμενα.
2. Να δοθεί έμφαση:
·      στη διάκριση μεταξύ ονοματικών και επιρρηματικών δευτερευουσών προτάσεων λόγω της σπουδαιότητάς της για τη σύνταξη και
·      στην αναγνώριση των συντακτικών ρόλων των ειδικών, των βουλητικών και των ενδοιαστικών προτάσεων.
3. Να διευκρινιστεί ότι οι διστακτικοί σύνδεσμοι ονομάζονται και ενδοιαστικοί.
4. Τα φαινόμενα πολυσημίας προτείνεται να αναδειχτούν διαθεματικά μέσα από κειμενικά παραδείγματα διαφορετικής προέλευσης, προκειμένου οι μαθητές να αντιληφθούν ότι σχετίζονται με τα κειμενικά είδη και τις περιστάσεις επικοινωνίας.
5. Οι μαθητές προτείνεται να εξοικειωθούν με τη διατύπωση αιτιολογημένων κρίσεων μέσα από την επεξεργασία παραδειγμάτων από κατάλληλα κειμενικά είδη.

Β. Είδη δευτερευουσών προτάσεων
Β1. Ονοματικές και επιρρηματικές προτάσεις
Β2. Δευτερεύουσες ονοματικές προτάσεις: Ειδικές
Β3. Δευτερεύουσες ονοματικές προτάσεις: Βουλητικές
Β4. Δευτερεύουσες ονοματικές προτάσεις: Ενδοιαστικές
Γ. Λεξιλόγιο – Πολυσημία της λέξης
Δ. Διατύπωση αιτιολογημένων κρίσεων
Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου
Διαθεματική εργασία

3η ΕΝΟΤΗΤΑ
Είμαστε όλοι ίδιοι. Είμαστε όλοι διαφορετικοί

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ
6 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Από τα κείμενα 1 έως 7 μπορούν να επιλεγούν για διδασκαλία δύο έως τρία λόγω πληθώρας ύλης της ενότητας.
2. Να δοθεί έμφαση στις διαφορές μεταξύ ευθειών και πλάγιων ερωτηματικών προτάσεων και σε εκείνες μεταξύ ευθέος και πλάγιου λόγου [B].
3. Σε ό,τι αφορά ειδικά στον πλάγιο λόγο προτείνεται:
·      να δοθεί έμφαση στη διδασκαλία των ρημάτων και εκφράσεων που χρησιμοποιούνται στον πλάγιο λόγο.
·      να τονιστούν οι αλλαγές στις προτάσεις του ευθέος λόγου, όταν αυτές μετατρέπονται σε πλάγιο λόγο (οι κύριες αποφαντικές σε δευτερεύουσες ειδικές, οι προστακτικές προτάσεις σε βουλητικές και οι ευθείες ερωτήσεις σε πλάγιες), και
·      να υποδειχτούν με παραδείγματα οι αλλαγές στα πρόσωπα του ρήματος, στις προσωπικές και κτητικές αντωνυμίες και στα τοπικά και χρονικά επιρρήματα.
4. Για τη διδασκαλία της διάκρισης μεταξύ κυριολεξίας και μεταφοράς, προτείνεται να αξιοποιηθούν παραδείγματα από   κείμενα ποικίλων ειδών, μεταξύ άλλων από λογοτεχνικά κείμενα [Δ] και να τονιστεί ότι ο μεταφορικός λόγος εξαρτάται από το κειμενικό είδος και την πρόθεση του ομιλητή ή του συγγραφέα.
Β. Ερωτηματικές προτάσεις – Ευθύς και πλάγιος λόγος
Β1. Ερωτηματικές προτάσεις
Β2. Οι ερωτήσεις στον πλάγιο λόγο
Β3. Από τον ευθύ στον πλάγιο λόγο και αντίστροφα
Γ1. Λεξιλόγιο. Ρήματα και εκφράσεις για τον πλάγιο λόγο.
Γ2. Λέξεις για την ισότητα και τη διαφορά
Δ. Σχήματα λόγου – Κυριολεξία και μεταφορά
Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου
Διαθεματική εργασία




4η ΕΝΟΤΗΤΑ
Ενωμένη Ευρώπη και Ευρωπαίοι πολίτες

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ
6 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Προτείνεται από τα δεκατρία κείμενα της ενότητας να επιλεγούν κατ’ οικονομία τα καταλληλότερα για τους σκοπούς της διδασκαλίας.
2. Σε ό,τι αφορά στις αναφορικές προτάσεις [B], να δοθεί έμφαση:
·      στη διάκριση μεταξύ επιθετικών και ελεύθερων αναφορικών προτάσεων και
·      στις χρήσεις της αντωνυμίας ο οποίος/η -α/το -ο, ανάλογα με το συντακτικό της ρόλο.
3. Τα περιεχόμενα της υποενότητας Γ, «Ελληνικά σε ξένες γλώσσες», μπορούν, εφόσον ο χρόνος δεν επαρκεί, να διδαχτούν με συντομία.
4. H διδασκαλία των φαινομένων συνωνυμίας και σημασιολογικής αντίθεσης συνιστάται να γίνει διαθεματικά με παραδείγματα από διαφόρων ειδών κείμενα [Δ].
5. Σε σχέση ειδικότερα με τις επιλογές ανάμεσα σε συνώνυμες λέξεις (π.χ. φτιάχνω/κατασκευάζω), προτείνεται να συσχετιστεί η λειτουργία τους με το ύφος, τον σκοπό και τις ευρύτερες περιστάσεις παραγωγής των κειμένων.

Β. Αναφορικές προτάσεις

Β1. Επιθετικές αναφορικές προτάσεις

Β2. Ελεύθερες αναφορικές προτάσεις

Β3. Γένος, αριθμός και πτώση της αναφορικής αντωνυμίας: ο οποίος

Β4. Το «που» και οι προθετικές φράσεις

Γ. Ελληνικά σε ξένες γλώσσες

Δ. Συνώνυμα – Αντίθετα

Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Διαθεματική εργασία

5η ΕΝΟΤΗΤΑ
Ειρήνη – πόλεμος
ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ
6 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Προτείνεται να επιλεγούν για διδακτική αξιοποίηση ορισμένα μόνο από τα κείμενα της ενότητας, ιδίως από τα εισαγωγικά.
2. Να δοθεί έμφαση στη διδασκαλία των τελικών και αιτιολογικών συνδέσμων [B].
3. Η υποενότητα Γ, «Αναλύοντας το κείμενο στα συστατικά του», εφόσον υπάρχει χρονικός περιορισμός, μπορεί να διδαχτεί συνοπτικά.
4. Προτείνεται να τονιστεί η διάκριση μεταξύ ομόηχων και ομόγραφων λέξεων.
Β. Τελικές και αιτιολογικές προτάσεις
Β1. Τελικές προτάσεις
Β2. Αιτιολογικές προτάσεις
Γ. Αναλύοντας το κείμενο στα συστατικά του
Δ. Λεξιλόγιο – Ομόηχες και παρώνυμες λέξεις
Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου
Διαθεματική εργασία

6η ΕΝΟΤΗΤΑ
Ενεργοί πολίτες για την υπεράσπιση οικουμενικών αξιών
ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ
6 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Προτείνεται να διδαχτούν κατ’ επιλογήν δύο από τα τέσσερα εισαγωγικά κείμενα.
2. Προτείνεται κατά τη διδασκαλία των χρονικών προτάσεων να δοθεί έμφαση στους κυριότερους χρονικούς συνδέσμους και τις σημασίες τους, καθώς και στον ρόλο τους στα αφηγηματικά κείμενα.
3. Από τα κείμενα της ενότητας για τους μη κυβερνητικούς οργανισμούς προτείνεται να επιλεχθεί το κείμενο 7.
4. Συνιστάται η διδασκαλία των υπωνύμων και του ορισμού [Γ] να προσεγγιστεί διαθεματικά, με χρήση και κειμένων από άλλα σχολικά εγχειρίδια και από το σχολικό λεξικό.

Β. Χρονικές και υποθετικές προτάσεις
Β1 Χρονικές προτάσεις
Β2 Υποθετικές προτάσεις
Γ. Υπώνυμα – Ορισμός
Γ1. Υπώνυμα
Γ2. Ορισμός
Δ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου
Διαθεματική εργασία


7η ΕΝΟΤΗΤΑ
Τέχνη: μια γλώσσα για όλους σε όλες τις εποχές

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ
6 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Προτείνεται να διδαχτούν κατ’ επιλογήν δύο  από τα τέσσερα εισαγωγικά κείμενα.
2. Σε ό,τι αφορά τις αποτελεσματικές και τις εναντιωματικές προτάσεις [B], η έμφαση να δοθεί στις χρήσεις και σημασίες των αντίστοιχων συνδέσμων.
3. Η θεωρία για τη μετωνυμία προτείνεται να δοθεί με τη χρήση χαρακτηριστικών παραδειγμάτων από διαφορετικά κειμενικά είδη, ώστε να αναδειχθούν οι επικοινωνιακοί και κειμενικοί παράγοντες που αιτιολογούν τη χρήση της [Γ].


Β. Αποτελεσματικές προτάσεις και εναντιωματικές προτάσεις

Β1. Αποτελεσματικές προτάσεις

Β2. Εναντιωματικές προτάσεις

Γ. Μετωνυμία

Δ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Διαθεματική εργασία


8η ΕΝΟΤΗΤΑ
Μπροστά στο μέλλον


ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ
6 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Εφόσον ο χρόνος δεν επαρκεί, προτείνεται να επιλεγούν δύο από τα τέσσερα εισαγωγικά κείμενα καθώς και τα κείμενα 6 έως 9 και 12.
2. Η διδασκαλία των μορίων [B] θα πρέπει να επικεντρωθεί στα συχνότερα από αυτά, (να, θα, ας, για). Οι διδάσκοντες καλό είναι να αποφεύγουν να χαρακτηρίζουν γενικά ως μόρια άκλιτες λέξεις που αναγνωρίζονται σε άλλα σημεία των εγχειριδίων ως επιρρήματα ή σύνδεσμοι.
3. Από τα σχήματα λόγου [Δ], προτείνεται η διδακτική έμφαση να δοθεί κυρίως στην παρομοίωση, την υπερβολή και το σχήμα λιτότητας, που συναντούν οι μαθητές και στα λογοτεχνικά κείμενα.
4. Να δοθεί έμφαση στη διδασκαλία της περίληψης [Ε]. Προτείνονται ενδεικτικά τα ακόλουθα στάδια στη σύνταξη περίληψης:
·      Κατανόηση του κειμένου και εντοπισμός του θεματικού του κέντρου.
·      Εξεργασία του κειμένου: υπογράμμιση των βασικών λέξεων κάθε παραγράφου, σύνταξη πλαγιοτίτλων για κάθε παράγραφο.
·      Συγγραφή της περίληψης: αναφορά του θεματικού κέντρου του κειμένου, αξιοποίηση των πλαγιοτίτλων, χρησιμοποίηση συνδετικών λέξεων και εκφράσεων, μετατροπή του ευθέος λόγου σε πλάγιο με χρήση κατάλληλων ρημάτων κ.ά.
·      Επανέλεγχος της περίληψης: αριθμός λέξεων, αποφυγή υπερβολικής πύκνωσης αλλά και περιττών λεπτομερειών, σφάλματα νοηματικά, υφολογικά, εκφραστικά, ορθογραφικά, αντιστοιχία του παραχθέντος κειμένου με το ζητούμενο επικοινωνιακό πλαίσιο κ.ά.
5. Σχετικά με την περίληψη, επισημαίνεται ειδικότερα ότι δεν είναι μία δεξιότητα αποκομμένη από τις περιστάσεις της χρησιμοποίησης της (συντάκτης, αποδέκτης, σκοπός της συμπύκνωσης) και είναι σκόπιμο οι σχετικές δραστηριότητες να εντάσσονται σε ευρύτερο κειμενικό πλαίσιο (π.χ. δημοσιογραφικό άρθρο που συμπεριλαμβάνει την περίληψη της έκθεσης ενός διεθνούς οργανισμού για την κοινωνική κατάσταση στην Ελλάδα).

Β. Μόρια

Γ. Στίξη

Δ. Σχήματα λόγου

Ε. Περίληψη

ΣΤ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Διαθεματική εργασία